రోగి భద్రతకు నాణ్యత హామీలో నిర్మాణాత్మక, కాలపరిమితి విధానం అత్యంత కీలకం: అదనపు కార్యదర్శి, ఎన్‌హెచ్‌ఎం మిషన్ డైరెక్టర్ ఆరాధనా పట్నాయక్
పెరుగుతున్న అసంక్రమిత వ్యాధుల భారాన్ని ఎదుర్కొనేందుకు రోగి భద్రతను మరింత బలోపేతం చేయాలి: ఆరాధనా పట్నాయక్
సురక్షితమైన, నాణ్యమైన వైద్య సేవలపై సమిష్టి నిబద్ధతను పునరుద్ఘాటిస్తూ జాతీయ రోగి భద్రతా ప్రతిజ్ఞ
సురక్షిత NCD సంరక్షణ, రోగి భద్రతలో రాష్ట్రాల వినూత్న కార్యక్రమాలపై సాంకేతిక సమావేశాల్లో చర్చ
న్యూఢిల్లీ, సెప్టెంబర్ 18, 2026:
కేంద్ర ఆరోగ్య మరియు కుటుంబ సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ ఆధ్వర్యంలో న్యూఢిల్లీలోని NIHFW ఆడిటోరియంలో “అసంక్రమిత వ్యాధులకు సురక్షిత సంరక్షణ” (Safe Care for Noncommunicable Diseases – NCDs) అనే ప్రధాన ఇతివృత్తంతో ప్రపంచ రోగి భద్రతా దినోత్సవం 2026ను నిర్వహించారు.
అసంక్రమిత వ్యాధుల నివారణ నుంచి దీర్ఘకాలిక చికిత్స వరకు అన్ని దశల్లో రోగి భద్రత, వైద్య సేవల నాణ్యతను మరింత మెరుగుపరచడంపై ఈ జాతీయ కార్యక్రమం ప్రధానంగా దృష్టి సారించింది. ఈ కార్యక్రమంలో విధాన రూపకర్తలు, వైద్యరంగ నాయకులు, ప్రజారోగ్య నిపుణులు, వైద్యులు, నాణ్యత నిర్వహణ నిపుణులు, అభివృద్ధి భాగస్వాములు, రాష్ట్రాలు మరియు కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల ప్రతినిధులు పాల్గొన్నారు.
కార్యక్రమాన్ని ఉద్దేశించి కేంద్ర ఆరోగ్య మరియు కుటుంబ సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ అదనపు కార్యదర్శి, జాతీయ ఆరోగ్య మిషన్ (NHM) మిషన్ డైరెక్టర్ ఆరాధనా పట్నాయక్ మాట్లాడుతూ దేశవ్యాప్తంగా రోగి భద్రతను బలోపేతం చేయడం, వైద్య సేవల నాణ్యతను పెంపొందించడం, మరింత సురక్షితమైన ఆరోగ్య వ్యవస్థలను నిర్మించడం పట్ల కేంద్ర ప్రభుత్వం కట్టుబడి ఉందని పునరుద్ఘాటించారు.
రోగి భద్రత ఒకే కార్యక్రమం లేదా ఒకే విభాగానికి సంబంధించిన బాధ్యత కాదని ఆమె స్పష్టం చేశారు. ముఖ్యంగా అసంక్రమిత వ్యాధుల నివారణ, నిర్ధారణ, చికిత్స, దీర్ఘకాలిక నిర్వహణ వంటి ప్రతి దశలోనూ రోగి భద్రత ఆరోగ్య వ్యవస్థలో అంతర్భాగంగా ఉండాలని పేర్కొన్నారు.
దేశంలో పెరుగుతున్న అసంక్రమిత వ్యాధుల భారాన్ని ప్రస్తావిస్తూ, భారతదేశంలో సంభవిస్తున్న మొత్తం మరణాల్లో దాదాపు 63 శాతం NCDల కారణంగానే జరుగుతున్నాయని ఆమె తెలిపారు. అందువల్ల వైద్య సేవల అందజేతలో రోగి భద్రత అత్యంత కీలక అంశంగా మారిందన్నారు.
ప్రజారోగ్య రంగంలో ఇటీవల సాధించిన పురోగతిని వివరిస్తూ, NFHS-6 నివేదిక ప్రకారం దేశంలో 96 శాతం టీకాలు, 90.6 శాతం సంస్థాగత ప్రసవాలు ప్రభుత్వ ఆరోగ్య కేంద్రాల ద్వారానే జరుగుతున్నాయని పేర్కొన్నారు.
వైద్య సంస్థల్లో నాణ్యత, భద్రతా ప్రమాణాలను మరింత బలోపేతం చేయాల్సిన అవసరం ఉందని ఆమె పేర్కొన్నారు. ముఖ్యంగా రోగులను ఒక వైద్య కేంద్రం నుంచి మరొక కేంద్రానికి పంపే రిఫరల్ వ్యవస్థ, చికిత్స నిరంతరతపై ప్రత్యేక దృష్టి పెట్టడం ద్వారా అవసరమైన వైద్య సేవలు సకాలంలో అందేలా చేసి ఆరోగ్య ఫలితాలను మెరుగుపరచవచ్చని చెప్పారు.
రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు నాణ్యత మెరుగుదల చర్యలను వేగవంతం చేయాలని ఆరాధనా పట్నాయక్ పిలుపునిచ్చారు. 2027 మార్చి నాటికి ఆయుష్మాన్ ఆరోగ్య మందిర్–సబ్ హెల్త్ సెంటర్లకు (AAM-SHCs) 100 శాతం నేషనల్ క్వాలిటీ అష్యూరెన్స్ స్టాండర్డ్స్ (NQAS) సర్టిఫికేషన్ సాధించేందుకు స్పష్టమైన రోడ్‌మ్యాప్, కార్యాచరణ ప్రణాళిక రూపొందించాలని సూచించారు.
ఆ తరువాత ఆయుష్మాన్ ఆరోగ్య మందిర్–ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రాలకు (AAM-PHCs) కూడా సర్టిఫికేషన్ సాధించే దిశగా చర్యలు తీసుకోవాలని పేర్కొన్నారు. అన్ని స్థాయిల వైద్య సేవల్లో రోగి భద్రతా సంస్కృతిని సంస్థాగతంగా స్థిరపరచడానికి నాణ్యత హామీలో నిర్మాణాత్మకమైన, కాలపరిమితి విధానం అత్యంత కీలకమని ఆమె స్పష్టం చేశారు.
ప్రారంభ సమావేశం ముగింపులో జాతీయ రోగి భద్రతా ప్రతిజ్ఞ చేయించారు. దేశవ్యాప్తంగా మరింత సురక్షితమైన వైద్య సేవలు అందించడం, ఆరోగ్య సేవల నాణ్యతను బలోపేతం చేయడం పట్ల వైద్యరంగంలోని భాగస్వాములందరి సమిష్టి నిబద్ధతను ఈ సందర్భంగా పునరుద్ఘాటించారు.
అసంక్రమిత వ్యాధుల సురక్షిత చికిత్సపై సాంకేతిక సదస్సు
తదుపరి సాంకేతిక కార్యక్రమంలో “అసంక్రమిత వ్యాధులకు సురక్షిత సంరక్షణ” అనే అంశంపై ప్రత్యేక సదస్సు నిర్వహించారు. ఇందులో ప్రముఖ నిపుణులు పాల్గొని NCD చికిత్సలో ఎదురయ్యే రోగి భద్రతా సవాళ్లు, వాటి పరిష్కార మార్గాలపై చర్చించారు.
అసంక్రమిత వ్యాధుల చికిత్సలో సంభవించే హాని, NCD సేవల్లో రోగి భద్రతను బలోపేతం చేయడం, డిజిటల్ హెల్త్ సాంకేతికతను వినియోగించడం, ఇతర అనుబంధ వ్యాధులు ఉన్న రోగులకు వివిధ చికిత్సా దశల్లో సురక్షిత సంరక్షణ అందించడం, మందుల వినియోగంలో భద్రతను పెంపొందించడం వంటి అంశాలపై విస్తృతంగా చర్చించారు.
రాష్ట్రాల వినూత్న కార్యక్రమాలకు ప్రాధాన్యం
విధానాలను ఆచరణలోకి తీసుకురావడం, రాష్ట్రాల్లో రోగి భద్రత, వైద్య సేవల నాణ్యత మెరుగుదల కార్యక్రమాలను అమలు చేయడంపై కూడా సమావేశంలో చర్చించారు.
వివిధ రాష్ట్రాలకు చెందిన ప్రతినిధులు తమ వినూత్న కార్యక్రమాలు, ఉత్తమ పద్ధతులను పంచుకున్నారు. వీటిలో జార్ఖండ్‌లో వృద్ధులకు సమగ్ర మధుమేహం, అధిక రక్తపోటు స్క్రీనింగ్ విధానం, కేరళలో అసంక్రమిత వ్యాధుల నివారణ, నియంత్రణ కోసం ‘హృద్యరాగం’ కార్యక్రమం, రాజస్థాన్‌లో SETU ఆన్‌లైన్ రిఫరల్ అప్లికేషన్ వంటి కార్యక్రమాలు ప్రత్యేకంగా ప్రస్తావించబడ్డాయి.
ప్రాంతీయ పరిస్థితులకు అనుగుణంగా ప్రత్యేక విధానాలను రూపొందించడం, రాష్ట్రాల మధ్య జ్ఞానాన్ని పంచుకోవడం, విజయవంతమైన విధానాలను ఇతర ప్రాంతాల్లోనూ అమలు చేయడం ద్వారా అన్ని స్థాయిల ఆరోగ్య సేవల్లో రోగి భద్రతను బలోపేతం చేయవచ్చని ఈ అనుభవాలు వెల్లడించాయి.
దేశంలో వైద్య సేవల నాణ్యత, రోగి భద్రతకు సంబంధించిన సంస్థాగత వ్యవస్థలను కూడా కేంద్ర ప్రభుత్వం బలోపేతం చేస్తోంది. ఇందులో నేషనల్ క్వాలిటీ అష్యూరెన్స్ స్టాండర్డ్స్ (NQAS), నేషనల్ పేషెంట్ సేఫ్టీ ఇంప్లిమెంటేషన్ ఫ్రేమ్‌వర్క్ వంటి కార్యక్రమాలు కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయి.
ఈ నేపథ్యంలో ప్రపంచ రోగి భద్రతా దినోత్సవం 2026 వివిధ భాగస్వాములను ఒకే వేదికపైకి తీసుకురావడం, అనుభవాలు, ఉత్తమ పద్ధతులను పంచుకోవడం, అన్ని స్థాయిల వైద్య సేవల్లో రోగి భద్రతా సంస్కృతిని మరింత బలోపేతం చేయడం కోసం ముఖ్యమైన వేదికగా నిలిచింది.
సార్వత్రిక ఆరోగ్య కవరేజ్‌లో అంతర్భాగంగా వైద్య సేవల నాణ్యతను మెరుగుపరచడం, రోగి భద్రతను ముందుకు తీసుకెళ్లడం పట్ల భారత ప్రభుత్వం కొనసాగిస్తున్న కట్టుబాటును ఈ జాతీయ కార్యక్రమం ప్రతిబింబించింది.
చర్చలు, జ్ఞాన మార్పిడి, సమిష్టి చర్యల ద్వారా ఆరోగ్య వ్యవస్థలను బలోపేతం చేస్తూ “జీవితాంతం సురక్షిత సంరక్షణ – Safe Care for Life” అనే లక్ష్యాన్ని సాధించే దిశగా ఈ కార్యక్రమం దోహదపడింది.
ఈ కార్యక్రమంలో కేంద్ర ఆరోగ్య మరియు కుటుంబ సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ, భాగస్వామ్య సంస్థలకు చెందిన పలువురు సీనియర్ అధికారులు పాల్గొన్నారు. వారిలో కేంద్ర ఆరోగ్య మంత్రిత్వ శాఖ సంయుక్త కార్యదర్శి (పాలసీ) సిబిన్ సి., NHSRC ఎగ్జిక్యూటివ్ డైరెక్టర్ ప్రొఫెసర్ డాక్టర్ ప్రజ్ఞా శర్మ, NHM డైరెక్టర్ దీపక్ సోని, NIHFW డైరెక్టర్ డాక్టర్ బినోద్ కుమార్ పాత్రో, NHSRC నాణ్యత, రోగి భద్రత సలహాదారు డాక్టర్ రాజీవ్ పాఠ్ని తదితరులు ఉన్నారు. వీరితో పాటు విధాన రూపకర్తలు, వైద్యరంగ ప్రముఖులు, సాంకేతిక నిపుణులు, అభివృద్ధి భాగస్వాములు, రాష్ట్రాలు మరియు కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల ప్రతినిధులు హాజరయ్యారు.
ప్రపంచ రోగి భద్రతా దినోత్సవం గురించి
ప్రపంచ ఆరోగ్య అసెంబ్లీ ఆమోదం అనంతరం ప్రతి సంవత్సరం సెప్టెంబర్ 17న ప్రపంచ రోగి భద్రతా దినోత్సవాన్ని నిర్వహిస్తున్నారు. సురక్షితమైన వైద్య సేవలపై ప్రజల్లో అవగాహన పెంపొందించడం, కార్యాచరణను ప్రోత్సహించడం ఈ దినోత్సవ ప్రధాన ఉద్దేశ్యం.
2026 సంవత్సరానికి “అసంక్రమిత వ్యాధులకు సురక్షిత సంరక్షణ” అనే ఇతివృత్తాన్ని నిర్ణయించారు. అసంక్రమిత వ్యాధుల నివారణ నుంచి చికిత్స, దీర్ఘకాలిక నిర్వహణ వరకు ప్రతి దశలో రోగులకు హాని కలగకుండా సురక్షితమైన, నాణ్యమైన వైద్య సేవలను అందించాల్సిన అవసరాన్ని ఈ ఇతివృత్తం ప్రధానంగా ప్రతిపాదించింది.
