ట్రై నెట్ న్యూస్ – 23 ఆగస్టు 2026
ప్రత్యేక కథనం
భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమ చరిత్రలో తెలుగు ప్రజల ఆత్మగౌరవానికి, ధైర్యానికి, త్యాగానికి ప్రతీకగా నిలిచిన మహనీయుడు ఆంధ్రకేసరి టంగుటూరి ప్రకాశం పంతులు. న్యాయవాదిగా అపారమైన పేరు సంపాదించిన ఆయన, దేశ స్వాతంత్ర్యం కోసం తన సంపదను, వృత్తిని, సుఖసౌకర్యాలను సైతం త్యాగం చేసి ప్రజా సేవకు అంకితమయ్యారు. బ్రిటిష్ పాలకుల ఎదుట గుండెను చూపించి నిలిచిన అపూర్వ ధైర్యసాహసానికి గుర్తుగా ఆయనకు “ఆంధ్రకేసరి” అనే బిరుదు లభించింది.
ప్రకాశం పంతులు 1872 ఆగస్టు 23న ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని వినోదరాయునిపాలెంలో జన్మించారు. సాధారణ కుటుంబంలో జన్మించిన ఆయన తన ప్రతిభ, పట్టుదల, కష్టపడి పనిచేసే స్వభావంతో ఉన్నత స్థానాలకు ఎదిగారు. చిన్ననాటి నుంచే విద్యపై ఆసక్తి చూపిన ఆయన అనంతరం న్యాయవాద వృత్తిలోకి ప్రవేశించారు. న్యాయవాదిగా మద్రాసులో విశేష ఖ్యాతిని సంపాదించారు. ఆర్థికంగా ఎంతో ఉన్నత స్థాయికి చేరుకున్నప్పటికీ, దేశ పరిస్థితులు ఆయనను ప్రజా సేవ వైపు నడిపించాయి.
భారతదేశంలో స్వాతంత్ర్యోద్యమం ఉధృతమవుతున్న సమయంలో మహాత్మా గాంధీ పిలుపుతో ప్రకాశం పంతులు రాజకీయ రంగంలోకి ప్రవేశించారు. దేశం బానిసత్వంలో ఉన్న సమయంలో వ్యక్తిగత సంపద, పదవులు, సౌకర్యాల కంటే దేశ స్వాతంత్ర్యమే ముఖ్యమని ఆయన భావించారు. స్వాతంత్ర్య ఉద్యమంలో చురుకుగా పాల్గొని బ్రిటిష్ ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా ప్రజలను చైతన్యపరిచారు.
ప్రకాశం పంతులుగారి జీవితంలో అత్యంత గుర్తుండిపోయే సంఘటన మద్రాసులో జరిగిన నిరసన సమయంలో చోటుచేసుకుంది. బ్రిటిష్ పోలీసులు కాల్పులకు సిద్ధమవుతున్న సందర్భంలో ఆయన వెనక్కి తగ్గకుండా తన ఛాతీని చూపిస్తూ ధైర్యంగా నిలబడ్డారు. “కాల్చండి” అన్నట్లుగా బ్రిటిష్ అధికారులను సవాలు చేసిన ఆ సాహసం ప్రజల హృదయాల్లో చెరగని ముద్ర వేసింది. ఈ అపూర్వ ధైర్యానికి ఆయనకు “ఆంధ్రకేసరి” అనే బిరుదు లభించింది.
స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన తరువాత కూడా ప్రకాశం పంతులు ప్రజా జీవితానికి దూరం కాలేదు. ప్రజాసేవే తన జీవిత ధ్యేయమని భావించి రాజకీయాల్లో కొనసాగారు. మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీకి ముఖ్యమంత్రిగా పనిచేసిన ఆయన, అనంతరం ఆంధ్ర రాష్ట్రానికి తొలి ముఖ్యమంత్రిగా బాధ్యతలు చేపట్టారు. పరిపాలనలో నిజాయితీ, ప్రజా ప్రయోజనం, నిర్భయ నిర్ణయాలకు ఆయన ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు.
ఆంధ్ర రాష్ట్ర నిర్మాణం కోసం జరిగిన ఉద్యమంలో కూడా ఆయన పాత్ర ఎంతో విశిష్టమైనది. తెలుగు ప్రజలకు ప్రత్యేక రాష్ట్రం ఉండాలనే ఆకాంక్షకు ఆయన బలమైన మద్దతు ఇచ్చారు. భాష, సంస్కృతి, ప్రాంతీయ అభివృద్ధి ఆధారంగా ప్రజల ఆకాంక్షలను గౌరవించాల్సిన అవసరాన్ని ఆయన ఎప్పటికప్పుడు నొక్కిచెప్పారు.
ప్రకాశం పంతులుగారి రాజకీయ జీవితం పదవుల కోసం సాగలేదు. ప్రజల కోసం, సమాజం కోసం, దేశం కోసం పనిచేయాలనే సంకల్పంతో ఆయన ముందుకు సాగారు. రాజకీయాల్లో విభేదాలు వచ్చినప్పటికీ తన సిద్ధాంతాలను వదులుకోలేదు. ప్రజా జీవితంలో నైతిక విలువలు, నిజాయితీ, ధైర్యం ఎంత ముఖ్యమో తన ఆచరణ ద్వారా చూపించారు.
నేటి తరానికి ప్రకాశం పంతులుగారి జీవితం ఒక గొప్ప సందేశం. అధికారంలో ఉన్నప్పుడు ప్రజలకు సేవ చేయడం మాత్రమే కాకుండా, అధికారానికి వ్యతిరేకంగా నిలబడాల్సిన పరిస్థితి వచ్చినప్పుడు కూడా నిజం కోసం పోరాడే ధైర్యం ఉండాలని ఆయన జీవితం చెబుతోంది. దేశం కోసం త్యాగం చేయడం, ప్రజల సమస్యలను తన సమస్యలుగా భావించడం, అన్యాయాన్ని ఎదిరించడం వంటి విలువలు ప్రతి ఒక్కరూ అలవరచుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది.
ప్రస్తుత రాజకీయ పరిస్థితుల్లో ప్రకాశం పంతులుగారి వంటి నాయకుల ఆలోచనలు మరింత అవసరం. రాజకీయాలు వ్యక్తిగత ప్రయోజనాలకు కాకుండా ప్రజా సంక్షేమానికి వేదిక కావాలని ఆయన విశ్వసించారు. ప్రజాస్వామ్యంలో ప్రజలే కేంద్రబిందువులు అనే భావనతో ఆయన పనిచేశారు. పదవి ఉన్నా లేకపోయినా ప్రజల పక్షాన నిలబడటం నిజమైన నాయకత్వమని ఆయన నిరూపించారు.
ఆంధ్రకేసరి జయంతి సందర్భంగా రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ఆయన సేవలను స్మరించుకోవడం కేవలం ఒక కార్యక్రమంగా మిగలకూడదు. ఆయన చూపిన ధైర్యం, నిజాయితీ, దేశభక్తి, ప్రజాసేవా స్ఫూర్తిని నేటి యువత జీవితంలో ఆచరణలో పెట్టాలి. సమాజంలో అన్యాయం కనిపించినప్పుడు ప్రశ్నించే ధైర్యం, ప్రజా సమస్యల పరిష్కారం కోసం కృషి చేసే మనసు, దేశం పట్ల బాధ్యత కలిగి ఉండే చైతన్యం పెంపొందించుకోవాలి.
టంగుటూరి ప్రకాశం పంతులు భౌతికంగా మన మధ్య లేకపోయినా, ఆయన పేరు తెలుగు ప్రజల చరిత్రలో చిరస్థాయిగా నిలిచిపోయింది. స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడిగా, న్యాయవాదిగా, రాజకీయ నాయకుడిగా, ప్రజా సేవకుడిగా ఆయన అందించిన సేవలు తరతరాలకు స్ఫూర్తినిస్తూనే ఉంటాయి.
ఆంధ్రకేసరి టంగుటూరి ప్రకాశం పంతులు జయంతి సందర్భంగా ఆ మహనీయునికి ఘన నివాళులు. ఆయన ధైర్యం మనకు స్ఫూర్తి కావాలి, ఆయన దేశభక్తి మనకు మార్గదర్శకం కావాలి, ఆయన ప్రజాసేవా స్ఫూర్తి ప్రతి ఒక్కరిలోనూ నూతన చైతన్యాన్ని నింపాలి.
